Toch nog echt winter eind februari.

Vele tuiniers hebben zich de laatste weken niet goed kunnen inhouden: ze voelden de lente al komen en ruimden de plantenresten van het vorig jaar al op.

Misschien is het mijn leeftijd, maar vóór half maart durf ik daar alleen maar aan te beginnen als de lange termijnverwachtingen van het weer geen twijfel meer laten bestaan over het wegblijven van serieuze vorst. Hoogstens haal ik wat stengels weg om mijn bolgewasjes beter te kunnen zien.

Maar wat is het koud! Eigenlijk hoort het elke winter wel een periode zo te zijn: een aantal dagen stevige vorst. Kijk maar eens hoe de rhododendron bladeren kleumen op de allereerste foto.

We zijn haast vergeten dat het zo flink kon vriezen, waardoor we te optimistisch zijn geworden zowel bij onze plantenkeuze als bij het opruimen van winterbedekking. Begrijpelijk, want we hebben veel slappe winters achter de rug.

Een aantal vorstgevoelige planten in pot (olijfboompjes en palmpjes) heb ik in onze schuur gezet, een tweetal geliefde boompjes heb ik met fleecedoek omwikkeld, mijn ingegraven bonsaiboompjes moeten zichzelf zien te redden. Ik hoop maar dat dat goed gaat komen, want voorheen ging matige of strenge vorst altijd gepaard met een laag sneeuw en dat werkt goed isolerend voor de wortels. Maar om nu mijn dekbed over de bonsai's te gooien, tja ;-)

Wat hier aan sneeuw is gevallen mag de naam niet hebben: een uiterst dun laagje.

Omdat zo’n bijzondere koudeperiode op de blog geboekstaafd moet worden, laat ik hier een paar koude plekken in de tuin zien.

De vijver is dichtgevroren, een klein luchtpompje zorgt voor een open wak. Kennelijk ook aantrekkelijk voor de buurtpoezen, gezien de sporen.

Zouden de stengels van het waterdrieblad wel goede antivries in zich hebben?

 De stengels zorgen hier wel voor een mooi lijnenspel:

Doorkijkje naar de vijver via de dwergmispel (Cotoneaster horizontalis):

En achter de dwergmispel aan de andere kant staat een bonsai-achtig dennetje:

Zouden de knoppen van de vorstgevoelige stermagnolia ( Magnolia stellata)het wel redden?

De boerencrocussen hebben zeker antivries in zich: met de zo royaal schijnende zon geven ze een vrolijk makend accent in de tuin.

Ik hield het niet lang uit met de blote handen aan het fototoestel. 

De zon lokt je naar buiten, maar de wind maakt het bitter koud.

Ik ben benieuwd welke deze late, stevige vorstperiode zal  hebben op insecten, vogels, dieren en planten.

Overgroeide vijver te voorschijn halen.

In het begin van het voorjaar heb ik nog een vijver. Dan zie ik nog water.

Maar al gauw gaat de beplanting het water overgroeien: aanvankelijk het waterdrieblad, dan de watermunt. Nog later gaan de oeverplanten overkruipen. De kattenstaart en vooral de stengels van de Polygonum amplexicaulis, die bloeien vanaf juli tot de eerste nachtvorsten, gaan royaal overhangen.

In augustus vormen deze bloeiwijzen samen met de bloeiende watermunt een aantrekkelijk geheel.

Door de vroege twee stormen, die we al hadden, was de beplanting al flink ingestort: het was een rommeltje. (hieronder nog voor de storm)

Na de eerste nachtvorst gaan de stengels toch wel een trieste, bruine massa worden, die langzaam in het water gaat verteren. Dat kan wel eens teveel worden in een betrekkelijk kleine vijver van 2 bij 3 meter.

Al een jaar of drie vond ik het eigenlijk nodig daar in oktober wat aan te gaan doen. Zoals in heel Nederland in oktober de waterlopen worden schoongemaakt (“gehekkeld” zeggen we hier in Friesland) . Dat gebeurt in oktober omdat dan het waterleven het minst verstoord wordt.

Maar ja, ik stelde het maar uit, omdat ik meende dat het toch wel een hele grote klus zou zijn. Hoe kreeg ik al die planten netjes uit het water, zonder schade aan het vijverrubber aan te brengen? Zaten de planten niet erg vast en moest ik daar erg veel kracht voor gebruiken?

Door de mooie weer van de afgelopen week besloot ik het aan te pakken.

Laarsen aan, hark met botte punten en de heggenschaar. Goed anti tekenspray aanbrengen op mijzelf.

Ik knipte eerst de sterk overhangende begroeiing langs de randen van de vijver af. Ik kon toen de stengels zonder veel moeite uit het water halen. Daarna ging ik met de hark de drijvende planten te lijf. Het bleken enorme plakkaten watermunt te zijn, die zich gemakkelijk lieten verwijderen.

Een deel van het overheersende waterdrieblad ging er ook uit. En toen bleek de vijver al heel aardig opgeschoond. Na een klein uur was ik nota bene klaar!

En tegen die klus had ik minstens drie jaar opgezien. Tja.

Een paar dikke kikkers zwommen wat verontrust rond.

Ik zag weer een vijver, maar wél kaalslag.

En ik was zeer tevreden.

Planten in en rond onze vijver.

Het is een groot genoegen als in het voorjaar het plantenleven in en rond de vijver weer tot leven komt. Onze vijver wordt behoorlijk aan zichzelf overgelaten; je zou kunnen zeggen dat hij langzaam aan het verlanden is, zodat de moerasvegetatie zal gaan overheersen. Ik maak daar geen probleem van, ook dit is een interessant proces om te volgen.

Op dit moment zijn het vooral de dotterbloemen die domineren. Wat zijn het toch een vrolijke, gele bloemen!

Linksonder op de foto hierboven komt de watermunt royaal op, en rechtsboven het blad van de gele lis en de moearasspirea.

In het water zie je de uitlopers van het waterdrieblad. Deze plant voelt zich in deze vijver erg thuis en vormt decoratieve stengels:

Aan de rand van de vijver enkele kievitsbloemen, ik wilde wel dat ik er meer van had.

Aan speenkruid heb ik niet tekort. Hele velden vol vrolijke gele bloemetjes.

Ik bestrijd ze niet, ze verdwijnen na een paar weken vanzelf. De ondergrondse knolletjes, de knoedeltjes, “speentjes”, blijven in de grond zitten tot het volgende jaar en hinderen de andere vaste planten niet.

De meeste van de bovenstaande foto’s zijn gemaakt vanuit het terrasje bij de vijver, vanwaar ik geregeld rustig de vijver zit te bestuderen:

Onze poel.

Na dagen van regen, nog eens regen en weer regen vind ik het wel toepasselijk om iets te vertellen over de natste plek in onze tuin: de poel.

Onze tuin kent een behoorlijk hoogteverschil, het diepste punt ligt een kleine twee meter lager dan het hoogste punt. Dat is voor Friesland vrij uitzonderlijk, maar het komt omdat huis en tuin gelegen zijn op een veenpakket afkomstig uit een oud moeras. Het veen klinkt nog steeds in. Het huis is eind jaren dertig op betonnen palen gebouwd, die op de zandlaag onder het veen steunen. Het huis blijft op hetzelfde niveau, maar de grond eromheen daalt.

Op het lage niveau hebben we 13 jaar geleden een vijver laten aanleggen. Een folievijver, van zo'n twee meter breed en drie meter lang.

Hier beneden kijk je a.h.w. vanaf het wateroppervlak van de vijver - helemaal onderaan op de foto - naar "straatniveau". Het was toen half maart van dit jaar:

En hieronder zie je de vijver in de andere richting, toen was het 1 april:

De vijver was een aantal jaren een mooie, heldere waterplas met wat windes. Maar gaandeweg is deze geëvolueerd tot een vrij wild begroeide poel, waar zich kikkers, salamanders, padden en heel wat waterinsecten ophouden.

Hieronder de poel half april:

Hoewel ik een glasheldere waterplas heel mooi vind, heeft deze wilde poel bepaald zijn charme. Hij doet heel natuurlijk aan, is nooit bealgd en het water is gezond. Het past in onze natuurlijk aandoende tuin.

De poel eind mei:

In het begin hebben we heel wat waterplanten gezet, maar de sterksten hebben overleefd: waterdrieblad, hoornblad, watermunt, dotters, penningkruid, lissen, moerasspirea en dan ben ik vast nog iets vergeten.

De poel half juni: (de eerste foto bovenaan de blog is van begin juni)

De foto's, die de blog illustreren, laten zien hoe deze poel in ruim drie en halve maand volledig van aanblik verandert. 

hieronder 30 juni:

Het blijft ongelooflijk om te zien hoe sterk de groeikracht is van sterke en gezonde planten. 

Om deze weelde te kunnen aanschouwen: daarom heb ik een tuin.