Pluimpapaver, een loflied.

In mijn tuin houd ik van planten, die me een beetje een oerwoudgevoel geven. Een gevoel, dat ik maar klein ben ten opzichte van de natuur. Er zijn planten met groot blad, die dat gevoel geven.

Bij voorbeeld de pluimpapaver, Macleaya cordata, behorend tot de familie van de papaverachtigen, oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azië. Maar al jarenlang volledig ingeburgerd in onze streken en daar bemind of gehaat.

Een interessante plant dus.

Het is geen plant voor een kleine tuin, of je moet een hoek willen reserveren voor een groots effekt. En twee of drie Macleaya's is geen Macleaya. Het moet een groepje worden.

De plant heeft prachtig, groot, blauwgrijs blad en bloeit vanaf midden juli met witte pluimen, die langzamerhand okerachtig verkleuren. Pas na de eerste nachtvorsten stort de plant volledig is en wacht ondergronds tot het voorjaar. Dan komen de vorstgevoelige scheuten weer te voorschijn. Ik doe geen moeite ze dan te beschermen, ze zijn sterk genoeg om zich te redden en de groep Macleaya's zal zich toch eerder uitbreiden dan teruglopen. En dat maakt meteen, dat hij gehaat wordt door mensen, die slechts een bepaald plekje voor hem in gedachten hadden.

Natuurlijk heb ik dat ook wel, en ik beteugel hem door gewoon de scheuten uit de grond te trekken, waar ik hem niet wil hebben. Maar ik vind een aantal groepen achterin de tuin prachtig. 

De plant scheidt bij verwonding trouwens een oranjeachtig melksap uit, dat giftig is. Handschoenen aan dus en de kinderen in de gaten houden en/of inlichten.

Er wordt gezegd dat ze van kalkrijke grond houden. Ik denk dat ze tolerant zijn voor alle gronden, want op mijn zurige grond doen ze het prima. Van grote droogte houden ze niet en ook niet van diepe schaduw.

Bij kwekers zijn ook andere variëteiten te koop, waarvan sommigen wat minder woekeren.

En op dit moment ziet de groep er vanuit mijn keukenraam uit als hieronder.

Bizar tomaatje.

Soms gaat er bij de groei van een vrucht iets mis. Door wat voor reden dan ook gaan een aantal cellen ineens harder groeien dan normaal en dan vormt zich een uitstulping of meer uitstulpingen.

We kennen wel vruchten of knollen die op een mens, een dier of zelfs op Moeder Maria lijken.

Die halen dan soms de krant.

Deze tomaat van het soort Ida Gold, een geel tomaatje, heeft twee symmetrisch staande hoorntjes geproduceerd. Het lijkt op een duiveltje of een heel stout tomaatje.

Ik heb de plant Ida Gold geïnspecteerd op meer afwijkende vruchten. En ja, er was nog een tomaatje met een uitstulpinkje.

Ondanks de mooie gele kleur ga ik hem volgend jaar niet meer kweken. 

Dit jaar had ik drie soorten, die ik buiten in grote potten opkweek: de Tiny Tim, een vroeg kerstomaatje; Siberian Egg een rode tomaat en de gele Ida Gold. Dit jaar was een goed jaar om tomatenplanten te testen op ongevoeligheid voor schimmel of tomatenziekte.

De Ida Gold deed het redelijk, maar had toch een beetje last van bladaantasting. De vruchten zien er mooi uit, maar smaken wat zurig.

De Siberian Egg was veel minder gevoelig. Een goede keuze, met een aardige opbrengst, waarvan ik zaad ga winnen voor volgend jaar. De smaak is goed, maar ik zou ze eigenlijk wel wat zoeter willen.

De Tiny Tim is een heel leuk struikvormig, zeer vroeg, kerstomaatje. Nauwelijks aantastingen, met wat geluk veel tomaatjes aan de plant, maar ja, ze zijn klein. De smaak is goed. Ook heel leuk op het balkon:

 

Als iemand nog een op ervaring gebaseerde tip heeft voor een ander ziekteresistent ras buitentomaat, die wat meer zoet in zich heeft... dan hoor ik het graag.

Het deviltomaatje hebben we trouwens precies doormidden gesneden, en mijn echtgenoot en ik hebben elk een stukje met een hoorntje geconsumeerd.

Een bijzonder mooie tuinhibiscus.

Op dit moment bloeien overal de tuinhibiscussen volop.

Als ik uit mijn keukenraam kijk, heb ik het volle uitzicht op een hele mooie soort: de Hibiscus syriacus “speciosus”, die al zo'n drie meter hoog is.

In de tweede helft van augustus is hij gaan bloeien en hij houdt dat wel een week of drie vol.

De tuinhibiscus behoort tot de familie van de kaasjeskruidachtigen (Malvacea); familie van ons wilde kaasjeskruid en van de stokroos. Oók van de hibiscus, de Chinese roos, die we als kamerplant kennen. Dat is een hele mooie plant, die nogal gevoelig is en bij verstoring al gauw zijn knoppen laat vallen.

De tuinhibiscus doet dat niet, de bloemen zijn hoogstens wat gevoelig voor felle zon of stevige regen.

Hibiscussen horen van origine thuis in tropische, subtropische en gematigde streken. Maar de syriacus is in onze streken goed winterhard, hoewel ik in de buurt wel planten met schade heb gezien, door de ijskoude februarimaand.

Hij is niet zo kritisch met betrekking tot de grondsoort, als hij maar niet al te nat staat en wat humus om de wortels heeft. Hij houdt van wat getemperd zonlicht en komt pas in mei goed in het blad.

Er zijn veel mooie kleuren, de bekende blauwe soort maar ook enkel- en dubbelbloemige soorten.

De soort, die ik meer dan tien jaar geleden cadeau kreeg van een inmiddels overleden goede vriendin, die een verdienstelijk aquarelliste was, is dubbelbloemig en adembenemend mooi van kleur. En dat diepdonkere rood in het hart van de bloem was ook nog eens de kleur, die ze zo graag gebruikte.

En, hoe wil het toeval: elk jaar rond haar sterfdag ontwikkelen zich de eerste bloemen.

Op het eerste gezicht 9: september.

In de serie “Op het eerste gezicht” laten een aantal tuinbloggers elke maand zien, hoe op dat moment steeds hetzelfde stuk tuin eruit ziet. Dat blijkt leuker dan je zou denken, want je ziet zo heel goed hoe de tuin geleidelijk aan in de loop der seizoenen verandert.

Vergeleken bij 1 augustus moet je wel goed kijken naar de verschillen. De grote, groene weelde van de zomer is er nog steeds. Rechts boven het midden zie je dat de witte Veronicastrums aan het eind van de bloei zijn gekomen. De uitgebloeide stengels blijven nog lang een mooi verticaal accent op deze plek geven.

Onder links van het midden onder is een groep Astilbes nagenoeg uitgebloeid. Iets links van het midden is een lichtpaarse andere groep nog prominent aanwezig.

Aan het eind van de tuin bovenaan en rechts van het midden zie je wat de Clematis vitalba – nog volop in bloei - kan: de haast 8 meter hoge laurierkers wordt vrijwel geheel door hem ingepakt. Hij kan er tegen!

In de zijtuin (rechts) is een zeer mooie hibiscusstruik gaan bloeien. Ik kom er in een latere blog nog op terug.

Onder rechts van het midden de schildpadbloem (Chelone), helemaal in het midden de al uitgebloeide kattenstaarten en links ervan de wollige pluimen van een witte pimpernel (Sanguisorba tenuifolia alba), een sterke, verticale plant die nu volop in bloei gaat komen.

Het is duidelijk dat de tuin geenszins last heeft van de droogte, die vooral in het zuidelijker streken op de zandgronden flink heeft huisgehouden.

We hebben hier eigenlijk meer regen gehad, dan ons lief was, en het veenpakket, dat onder de tuin op het diepergelegen zand ligt, houdt het vocht langdurig als een spons vast. Het veenpakket is het restant van de vegetatie van een oud meertje op deze plek. Je hoeft maar enkele honderden meters verderop te gaan, en dan liggen de tuinen op zand.

We gaan in de komende septembermaand steeds meer zien en voelen dat het herfst wordt. De sfeer buiten verandert, het wordt vochtiger en killer en het blad gaat verkleuren.

De tijd van vruchten en zaden.

De tijd van het lage, gouden, getemperd doorvallende zonlicht.

De hazelaar: bomenkalender nr.9.

Bij de periode van 5 augustus tot 1 september hoort volgens de Keltische bomenkalender de Hazelaar ( Corylus avellana). Het is een meerstammige grote heester of kleine boom met mooi gevormd blad, die al sinds de laatste ijstijd in onze streken voorkomt.

In januari verschijnen de mooie langwerpige, gele, mannelijke katjes al. De vrouwelijke, kleine bloemetjes, dichtbij de stam, verschijnen een maand later. Hij bloeit dus op het naakte hout.

Langs de kust en op de zeeklei voelt hij zich niet goed thuis; we zien hem meer op wat vochtige en mineraalrijke, zwakzure tot kalkhoudende grond.

De hazelaar is dus niet al te kieskeurig. De charme zit hem in de mooie manier waarop de hazelnootjes in wording in de kapseltjes zitten. De afbeelding hierbeneden laat dat zien. Het lijken wel een soort helmpjes, waarmee de zaden bedekt zijn; vandaar de naam Corylus, afgeleid van het woord “korys” = helm.

                                                  bron: Wikipedia

Bij ons in de tuin hebben we geen volledig uitgegroeide hazelaar, maar een hazelaarshegje:

De hazelaar laat zich heel goed snoeien en kan zo mooie hagen vormen. Wel mis je dan de bloei, en dus de noten.

Die eetbare hazelnoten kent iedereen wel, ze zijn al duizenden jaren voedsel voor mens en dier. Vooral gaaien, muizen en eekhoorns nemen de nootjes mee en zorgen zo ook voor de verspreiding van de boom.

Een handje vol hazelnoten zorgt al voor 50% van de benodigde vitamine E. Daarvan wordt ook wel gezegd dat het een vruchtbaarheidsvitamine is. De hazelaar wordt in de mythologie ook geassocieerd met vruchtbaarheid. Niets aan de boom is trouwens giftig.

                                                     bron: Wikipedia

De boom is niet voor niets opgenomen in de bomenkalender van de oude Kelten. Hij geldt als een heilige boom die, zoals de eik, niet zomaar gekapt mocht worden. Met de buigzame takken werden vroeger gerechtsplaatsen rondom afgezet. Dat gold als een heilige omheining.

Hazeltakken hadden méér magische eigenschappen. Een rechte tak kon dienen als een toverstaf; staven van hazelaarhout werden in oude graven gevonden. Takjes in een stal beschermde het vee.

Een gaffelvormige, soepele tak >----- kan je als wichelroede gebruiken om water, een schat en dieven te vinden. De twee uiteinden neem je elk in een hand, trekt het wat uit elkaar en dan ga je lopen en kijken op het uiteinde reageert. Wie weet, wát je nog zal vinden...

De boom zou niet zo gevoelig zijn voor blikseminslag, dat komt waarschijnlijk omdat hij oppervlakkig wortelt en meerstammig is. De hazelaar heeft dus in meer opzichten een beschermende functie, wanneer je hem bij je huis hebt staan.

Als je geen plaats hebt voor de boom, kan je ook een hazelnootje bij je dragen. Misschien ken je wel de zilveren hazelnootjes als hangertje aan een ketting. Dit symbooltje heeft dus een hele oude oorsprong.

Tenslotte: er is ook een hele mooie, donkerrood-bladige soort: de Corylus avellana purpurea. Wanneer je al een hazelaar zou willen planten, vergeet die soort dan niet.

Planten in de hitte.

Zelfs in Friesland zaten we in de 30+. In onze tuin werd het in de schaduw 31 graden, en dat hebben we hier niet vaak meegemaakt.

De zomer startte met kil en koud weer en veel nattigheid. Dus boom en kruid vormde overvloedig groot blad. En nu, met een kleine zonnige aanloop ineens een korte hittegolf met haast ongekende, tropische temperaturen.

Onze planten weten zich geen raad met de grote hoeveelheid met water verwend blad. Dat blad probeert in de hitte het oppervlak te verkleinen om de verdamping nog enigszins te beperken: het buigt naar beneden en hangt slap. Zie hieronder bij de Eupatorium ( koninginnenkruid)

Als er dan maar voldoende vocht door de wortels kan worden opgezogen, herstelt zich dat wel weer en de avond en in de nacht. Hier op de turfachtige grond is dat het geval. Op zandgrond vaak niet, en dan kan het blad verdorren en werpt de plant vroegtijdig al blad af. Dat zorgt dan al voor een  herfstige aanblik.

In onze vroegere tuin in Apeldoorn was dat vaak na onze zomervakantie al het geval.

Hieronder de verderesdoorn, die, hoewel hij bij de sloot staat, toch problemen heeft met het blad aan de laatste uitlopers.

En in welke staat wijzelf ons bevinden in dit hittegolfje: ik heb al heel wat blaadjes afgeworpen en de automatische correctie heeft nog nooit zoveel fouten uit een stukje gehaald.

Zomer: gezoem van bijen en hommels.

                                              hommel op kaardebol

Als je nú planten in de tuin hebt, die bijen, hommels en vlinders aantrekken is dat niet alleen een feest voor deze nuttige en helaas zelfs bedreigde insecten, maar ook voor jezelf.

Met dit mooie en zonnige weer is het gezoem niet van de lucht en moet je rustig door de tuin lopen, om vooral de ijverig nectar verzamelende bijen niet te veel op te doen schrikken. Maar dit betekent voor mij hoogzomer.

Vooral de veronicastrum, de wilde marjolein (Origanum vulgare) en het wilde koninginnenkruid (Eupatorium cannabinum) trekken veel bijen.

Verbazend hoe veel overuren bijen maken, zelfs als het wat bewolkt is en de schemering al nadert.

                                                  bij op koninginnenkruid

                                                       bij op wilde marjolein

De eerste foto met het hommeltje in zijn sympathieke pelsjasje heeft de ereplaats bovenaan gekregen. Hij zit op de wilde kaardebol (Dipsacus fullonum) die is uitgegroeid uit het rozet naast de trap, die ik eerder vermeldde. Er zijn zeven kaarde”bollen” verschenen, die vooral aantrekkelijk schijnen te zijn voor hommels. En die zie ik er dan ook geregeld op zitten.